حكيم ابوالقاسم فردوسى

91

شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى)

[ پاسخ دادن زال موبدان را ] زمانى پر انديشه شد زال زر * بر آورد يال و بگسترد بر و زان پس بپاسخ زبان برگشاد * همه پرسش موبدان كرد ياد نخست از ده و دو درخت بلند * كه هر يك همى شاخ سى بر كشند بسالى ده و دو بود ماه نو * چو شاه نو آيين ابر گاه نو بسى روز مه را سر آيد شمار * برين سان بود گردش روزگار كنون آنكه گفتى ز كار دو اسپ * فروزان بكردار آذر گشسپ سپيد و سياهست هر دو زمان * پس يكدگر تيز هر دو دوان شب و روز باشد كه مى بگذرد * دم چرخ بر ما همى بشمرد سديگر كه گفتى كه آن سى سوار * كجا بر گذشتند بر شهريار از ان سى سواران يكى كم شود * بگاه شمردن همان سى بود نگفتى سخن جز ز نقصان ماه * كه يك شب كم آيد همى گاه گاه كنون از نيام اين سخن بر كشيم * دو بن سرو كان مرغ دارد نشيم ز برج بره تا ترازو جهان * همى تيرگى دارد اندر نهان چنين تا ز گردش بماهى شود * پر از تيرگىّ و سياهى شود دو سرو ان دو بازوى چرخ بلند * كز و نيمه شاداب و نيمى نژند برو مرغ پرّان چو خورشيد دان * جهان را از و بيم و اميد دان دگر شارستان بر سر كوهسار * سراى درنگست و جاى قرار همين خارستان چون سراى سپنج * كزو ناز و گنجست و هم درد و رنج همى دم زدن بر تو بر بشمرد * هم او بر فرازد هم او بشكرد بر آيد يكى باد با زلزله * ز گيتى بر آيد خروش و خله همه رنج ما ماند زى خارستان * گذر كرد بايد سوى شارستان كسى ديگر از رنج ما بر خورد * نپايد برو نيز و هم بگذرد چنين رفت از آغاز يك سر سخن * همين باشد و نو نگردد كهن اگر توشه‌مان نيكنامى بود * روانها بران سر گرامى بود و گر آز ورزيم و پيچان شويم * پديد آيد آنگه كه بىجان شويم گر ايوان ما سر بكيوان برست * از ان بهرهء ما يكى چادرست چو پوشند بر روى ما خون و خاك * همه جاى بيمست و تيمار و باك بيابان و آن مرد با تيز داس * كجا خشك و تر زو دل اندر هراس تر و خشك يكسان همى بدرود * وگر لابه سازى سخن نشنود دروگر زمانست و ما چون گيا * همانش نبيره همانش نيا بپير و جوان يك بيك ننگرد * شكارى كه پيش آيدش بشكرد جهان را چنينست ساز و نهاد * كه جز مرگ را كس ز مادر نزاد ازين در در آيد بدان بگذرد * زمانه برو دم همى بشمرد [ هنر نمودن زال در پيش منوچهر ] چو زال اين سخنها بكرد آشكار * از و شادمان شد دل شهريار بشادى يكى انجمن بر شگفت * شهنشاه گيتى ز هازه گرفت يكى جشنگاهى بياراست شاه * چنانچون شب چارده چرخ ماه